اظهار كراهت كرد ) مىباشد و بهرصورت شاهد در آمدن مستثناء يعنى [ ايمان بآيات پروردگار است ] كه در آن معناى مدح مىباشد و در عين حال عاملش كه [ ما تنقم ] باشد مشتمل بر معناى ذم است . لازم به توجّه است كه اينقسم نيز همچون قسم اوّل بوده كه از هردو جهت مىتوان تأكيد را در آن استفاده نمود . تذكر و تنبيه بايد در نظر داشت كه استدراكى كه از لفظ [ لكن ] فهميده مىشود در اين باب ( يعنى باب تأكيد مدح شبيه به ذمّ ) همچون استثناء بوده و بجاى آن به كار مىرود مانند آنچه در قول بديع الزّمان همدانى آمده : هو البدر الّا انّه البحر ذاخرا * سوى انّه الضّرغام لكنّه الوبل يعنى : آن پسر ماه شب چهارده مىباشد ولى همانا دريائى است پر جز آنكه شير ژيان مىباشد لكن باران دانه درشت است كلمه [ الّا ] و [ سوى ] از ادات استثناء بوده مانند لفظ [ بيد ] در عبارت : بيد انى من قريش و لفظ [ لكن ] استدراك است كه مفيد معناى استثناء منقطع مىباشد چه آنكه [ الّا ] در استثناء منقطع به معناى [ لكن ] مىباشد . شرح فارسى : توضيح قوله : معمولا لفعل فيه معنى الذم : ضمير در [ فيه ] به فعل راجع است .